Substack Nedir, Nasıl Kullanılır? Okuyucular ve Yayıncılar için Rehber

Substack, içerik üreticilerinin yayınlarını web’de paylaşmasını, abonelerine göndermesini ve okuyucularıyla iletişim kurmasını sağlayan bir platformdur. Ücretsiz yayın açabilir veya ödeme koşullarını karşılayarak ücretli abonelik sunabilirsiniz. Okuyucu olarak da ilgilendiğiniz yayınları web sitesi, mobil uygulama ve e-posta üzerinden takip edebilirsiniz.

Bir kitap bülteni okumak, teknoloji gündemini belirli bir yazarın yorumuyla izlemek veya kendi yazılarınızı düzenli paylaşmak istiyorsanız Substack bu ihtiyaçları aynı ortamda buluşturur. Platforma katılmak için yayıncı olmanız gerekmez; yalnızca içerik keşfetmek ve okumak amacıyla da hesap oluşturabilirsiniz.

Substack Nedir, Ne İşe Yarar?

Substack, yayın sayfasını, e-posta dağıtımını ve abonelik yönetimini bir araya getirir. İçerik üreticileri, teknik altyapıyı sıfırdan kurmadan kendi yayınlarını hazırlayabilir. Yazılar bir arşivde birikirken okuyucular abonelikleri üzerinden yeni içerikleri takip eder.

Platformun sosyal özellikleri de bulunur. Kısa paylaşımlar, yayın önerileri ve sohbet araçları, yazarlarla okuyucuların içeriklerin çevresinde iletişim kurmasını sağlar.

Substack’in sunduğu yapı, hızlı başlangıç yapmak isteyenler için kullanışlıdır. Tasarımı ve teknik özellikleri ise platformun izin verdiği ölçüde düzenleyebilirsiniz. Özel bir internet sitesinde mümkün olan her işlevin burada bulunacağını varsaymadan ihtiyaçlarınızı değerlendirin.

Substack’te Hangi İçerikler Bulunur?

İçerikler yayıncıların uzmanlıklarına ve ilgi alanlarına göre değişir. Güncel haber yorumları, kişisel denemeler, film önerileri, teknoloji analizleri veya yemek tarifleriyle karşılaşabilirsiniz. Bir yayını seçerken yalnızca konusuna değil, anlatımına ve yayın sıklığına da bakın.

Başlıca içerik biçimleri şunlardır:

• Yazılar ve bültenler: Uzun makaleler, düzenli seçkiler veya kısa değerlendirmeler.
• Podcastler: Sesli bölümler ve bunlara eşlik eden açıklamalar.
• Videolar: Yüklenen veya platformun kayıt araçlarıyla hazırlanan içerikler.
• Canlı yayınlar: Yayıncıyla izleyicinin aynı anda buluştuğu yayınlar.
• Notes: Kısa düşünceler, bağlantılar, görseller ve yeniden paylaşımlar.

Her yayın bu biçimlerin tamamını kullanmaz. Haftalık bir kitap bülteni yalnızca metin sunarken bir söyleşi yayını, ses ve videoyu birlikte kullanabilir.

Okuyucu Olarak Substack Nasıl Kullanılır?

Substack’e web sitesi veya mobil uygulama üzerinden katılabilirsiniz. Bir yayına e-posta adresinizle abone olduğunuzda bu adresle ilişkili bir hesap oluşturulur. Aynı hesapla aboneliklerinizi ve bildirim tercihlerinizi yönetebilirsiniz.

Başlamak için şu adımları izleyin:

1. İlginizi çeken konuları veya yayıncıları arayın.
2. Yayının hakkında sayfasını ve ücretsiz içeriklerini inceleyin.
3. Düzenli takip etmek istediğiniz yayına abone olun.
4. Ücretli plan düşünüyorsanız kapsamını, fiyatını ve ödeme dönemini okuyun.
5. E-posta ve uygulama bildirimlerini ihtiyacınıza göre düzenleyin.

Ücretsiz abonelik, yayındaki bütün içeriklere erişim sağlamayabilir. Yayıncı bazı yazıları herkese açarken diğerlerini ücretli abonelere ayırabilir. Ödeme yapmadan önce planın hangi içerikleri veya ek özellikleri kapsadığını öğrenin.

Uygulamada aboneliklerinizi gelen kutusundan takip edebilirsiniz. E-posta almayı tercih ediyorsanız bildirim ayarlarını gözden geçirin. Çok sayıda yayına abone olduğunuzda bu tercihleri düzenlemek, içerikleri daha rahat takip etmenizi sağlar.

Takip Etmek ile Abone Olmak Arasındaki Fark Nedir?

Bir profili takip ettiğinizde içerik üreticisinin paylaşımlarını platform içinde izleyebilirsiniz. Bir yayına abone olduğunuzda ise seçtiğiniz plana açık içerikleri ve yayıncının gönderimlerini takip edersiniz.

Takip işlemi, e-posta adresinizi yayıncıyla paylaşmaz. Abonelik ise e-posta listesine katılmanızı sağlar. Bu nedenle bir yayıncının takipçi sayısı ile abone sayısı farklı olabilir.

Okuyucu olarak bir yazarı önce Notes üzerinden tanıyabilir, ardından yayınını inceleyip abone olmaya karar verebilirsiniz. Ücretli abonelik, bu sürecin zorunlu bir adımı değildir.

Substack’te Yayın Nasıl Açılır?

Substack hesap açma işleminin ardından profilinizi düzenleyip içerik üretmeye başlayabilirsiniz. Uygulamada doğrudan profilden paylaşım yapma seçeneği de bulunur. Düzenli bir bülten hazırlarken yayınınızın konusunu ve okuyucuya sunduğu içeriği baştan açıklamak faydalıdır.

İlk hazırlıkta şu adımlara odaklanın:

1. Profilinizi tamamlayın: Adınızı, fotoğrafınızı ve kısa biyografinizi ekleyin.
2. Yayın konusunu belirleyin: Kime ve hangi konuda içerik hazırlayacağınızı netleştirin.
3. İsim ve adres seçin: Hatırlanabilir, yayınınızla ilişkili bir ad kullanın.
4. Kısa açıklama yazın: Okuyucunun neye abone olduğunu birkaç cümlede anlatın.
5. Hakkında sayfasını düzenleyin: Kendinizi, içerik kapsamını ve yayın sıklığını tanıtın.
6. İlk içeriği hazırlayın: Yayının yaklaşımını gösteren, tek başına da okunabilecek bir yazıyla başlayın.

Örneğin “kitaplar hakkında yazıyorum” yerine “her hafta bir roman incelemesi ve üç okuma önerisi” açıklaması daha somut bir beklenti oluşturur.

Türkçe içerik yayımlayabilirsiniz. Yayın sıklığını ise sürdürebileceğiniz bir düzende belirleyin. Başlangıçta haftada birkaç gönderi sözü vermek yerine, düzenli hazırlayabileceğiniz bir içerikle ilerlemek daha uygulanabilir olabilir.

İlk Yazı Nasıl Yayımlanır?

Web’de yayın panelinizdeki oluşturma menüsünden yazı türünü seçerek editöre geçebilirsiniz. Başlığı, metni, görselleri ve bağlantıları ekledikten sonra önizlemeyi açın.

Yayımlama aşamasında üç seçimi gözden geçirin:

• Erişim: İçeriğin herkese, ücretsiz abonelere veya ücretli abonelere açık olup olmayacağını belirleyin.
• Dağıtım: Yazıyı yalnızca web’de yayımlayabilir veya e-posta ve uygulama gelen kutusuna göndermeyi seçebilirsiniz.
• Zamanlama: Hemen paylaşabilir ya da ileri bir tarih için planlayabilirsiniz.

Her yazıyı e-postayla göndermeniz gerekmez. Örneğin arşivde bulunmasını istediğiniz ek bir kaynağı yalnızca web’de paylaşabilirsiniz.

Substack bülten oluşturma sürecinde mobil önizlemeyi de kontrol edin. Uzun paragrafları bölün, bağlantıları açın ve görsellerin metinle ilişkisini değerlendirin. Gönderimden önce taslağı son kez okumak, başlık ve içerik arasındaki uyumsuzlukları fark etmenizi sağlar.

Substack Notes, Öneriler ve Chat Ne İşe Yarar?

Substack Notes, kısa paylaşımlar ve etkileşim için kullanılan alandır. Bülteninizden bir alıntı, yeni keşfettiğiniz bir yazı veya konunuzla ilgili kısa bir yorum paylaşabilirsiniz. Başka bir kişinin içeriğini yeniden paylaşmak için restack özelliği kullanılır.

Her yeni Note, abonelere bülten gibi ayrı bir e-posta olarak gönderilmez. Bazı paylaşımlar özetlerde veya uygulama bildirimlerinde görünebilir.

Öneriler, okuyucuların başka yayınlarla karşılaşmasına yardımcı olur. Chat ise yayıncıların topluluklarıyla sohbet etmesine imkân tanır; erişim koşulları yayın ayarlarına bağlı olabilir.

Bu araçları yalnızca yeni yazı bağlantısı paylaşmak için kullanmanız gerekmez. Bir tartışmaya katkıda bulunmak veya okuyucuların sorularına yanıt vermek de yayınınızın yaklaşımını tanıtır. Paylaşımlarınızla uzun içerikleriniz arasında konu bütünlüğü kurun.

Substack Ücretsiz mi? Ücretler ve Komisyonlar

Ücretsiz yayın oluşturmak ve ücretsiz abonelere içerik sunmak için platform ücreti alınmaz. Okuyucu tarafında ücret, seçilen yayının abonelik planına göre değişir.

Substack ücretli abonelik modelinde fiyatı yayıncı belirler. Aylık, yıllık veya kurucu/destekçi üyelik (founding member) seçenekleri sunulabilir. Destekçi planı, yayına daha yüksek tutarda katkı vermek isteyenlere yönelik bir abonelik seçeneğidir; yatırım veya ortaklık hakkı anlamına gelmez.

Alan adını satın alma ve yenileme maliyeti, bağlantı ücretine dâhil değildir. Ayrıca %10 platform payından kalan tutar, bütün giderler düşülmüş net kazanç olarak değerlendirilmemelidir.

Okuyucu olarak web’de ve uygulamada gösterilen toplam fiyatı inceleyin. Satın alma kanalı ve uygulanabilecek vergiler, ödeyeceğiniz tutarı etkileyebilir.

Türkiye’den Substack Kullanılır mı?

Türkiye’den ücretsiz yayın açabilir ve okuyucu kitlenizi oluşturabilirsiniz. Yayıncı olarak abonelik geliri almak içinse desteklenen ödeme koşullarını karşılamanız gerekir.

Stripe’ın doğrudan ödeme kabulü için yayımladığı ülkeler listesinde Türkiye bulunmuyor. Bu nedenle Türkiye merkezli bir yayıncı, standart Stripe bağlantısıyla yalnızca Türk banka hesabını ekleyerek ücretli abonelik ödemesi almaya başlayamaz.

Desteklenen bir ülkede uygun işletme ve ödeme hesabının bulunması ayrıca değerlendirilir. Böyle bir durumda da hesap açma ve doğrulama koşullarının karşılanması gerekir.

Okuyucu olarak ücretli bir yayına abone olmanız, sunulan ödeme yöntemine ve bankanızın işlemi onaylamasına bağlıdır. Bir ülkeden ödeme yapabilmek, aynı ülkede yayıncı ödemesi alabileceğiniz anlamına gelmez.

Substack Kimler İçin Uygun?

Substack, düzenli içerik hazırlamak ve okuyucularıyla doğrudan iletişim kurmak isteyen kişiler için kullanışlı olabilir. Bağımsız yazarlar, gazeteciler, uzmanlar ve belirli bir konu etrafında topluluk oluşturmak isteyen içerik üreticileri bu yapıdan yararlanabilir.

Platform seçerken önceliklerinizi belirleyin. Hızlı başlangıç ve kolay yayın yönetimi arıyorsanız sunduğu araçları inceleyin. Ayrıntılı tasarım kontrolü veya kapsamlı pazarlama otomasyonu istiyorsanız bu ihtiyaçları mevcut özelliklerle karşılaştırın.

Ücretli yayın düşünüyorsanız abonelere hangi içerikleri, ne sıklıkla sunacağınızı açıklayın. Notes görünürlüğü veya ücretli plan açılması, tek başına abone ve gelir garantisi değildir. Okuyucunun devam etmek isteyeceği bir yayın düzeni oluşturmak önemlidir.

Substack Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Substack Yazıları Arama Motorlarında Görünebilir mi?

Herkese açık web yazıları arama motorlarında görünebilir. Ancak yayımlamak, dizine eklenmeyi veya belirli bir sıralamayı garanti etmez. Ücretli erişim sınırları da okuyucunun ulaşabildiği içeriği etkiler.

Substack’ten Ayrılırsanız Yazılarınızı ve Abone Listenizi Alabilir misiniz?

Yazılarınızı, abone listenizi ve ilgili istatistikleri dışa aktarabilirsiniz. Abone listesi CSV olarak indirilebilir. Taşınacağınız platformun bu dosyaları hangi biçimde içe alabildiğini ayrıca kontrol edin.

Aynı Hesapla Birden Fazla Yayın Yönetilebilir mi?

Evet. Aynı kullanıcı hesabı altında farklı yayınlar oluşturabilirsiniz. Her yayının ayarlarını ve içerik düzenini ayrıca yönetirsiniz. Ücretli yayınlarda ödeme hesabı bağlantısına ilişkin koşulları da kontrol etmek gerekir.

Substack Yazısının Tamamını E-posta İçinde Okuyabilir misiniz?

Yazının uzunluğuna, erişim koşullarına ve kullandığınız e-posta uygulamasına bağlıdır. Uzun iletiler kesilebilir; video veya yorumlar gibi özellikler için web sayfasını ya da uygulamayı açmanız gerekebilir.

Ücretli Aboneliği İptal Etmek Hesabı Silmek Anlamına Gelir mi?

Hayır. Ücretli planı iptal etmek hesabınızı silmez. Ücretsiz abonelik ve e-posta tercihleri ayrıca yönetilir. iOS uygulama içi satın alımlarda iptal işlemi Apple abonelik ayarlarından yapılabilir.